Эмгек мигранттарын пенсия менен камсыздоо

2019-жылы 20-декабрда Жогорку Евразиялык экономикалык кеңешинин жыйынында Евразия экономикалык бирлигине мүчө мамлекеттерде эмгектенгендерди пенсиялык камсыздоо жөнүндө Макулдашуунун долбооруна кол коюлган.

Пенсиялык камсыздоо чөйрөсүндө тең укуктарды камсыз кылуу, эмгекчилер мүчө мамлекеттердин аймагында ээ болгон пенсиялык укуктарын коргоо, ошондой эле өлкөлөр ортосунда пенсиялык камсыздоо чөйрөсүндө кызматташууну өнүктүрүү макулдашуунун долбоорунун негизги максаты болуп эсептелет.

Макулдашуунун долбоору боюнча жарандар ээ болгон пенсиялык укуктарынын көлөмүнө жараша пропорционалдуу принциби боюнча пенсияларды чектөө жана төлөп берүү боолголонууда, б.а. ар бир мамлекет анын аймагында ээ болгон стажга ылайык пенсия чегерет жана төлөп берет (камсыздандыруу төгүмдөрүнүн төлөнгөнүнө жараша).

Макулдашуунун долбоорунун күчүнө кириши ЕАЭБ мүчө мамлекеттерде эмгектенгендерди пенсиялык камсыздоо чөйрөсүндөгү төмөнкү маселелерди чечүүгө мүмкүндүк берет:

Макулдашуунун долбоорунун күчүнө кириши ЕАЭБ мүчө мамлекеттерде эмгектенгендерди пенсиялык камсыздоо чөйрөсүндөгү төмөнкү маселелерди чечүүгө мүмкүндүк берет:

  •  эмгекке орноштурган мамлекеттин жарандары менен барабар пенсиялык камсыздоо чөйрөсүндө эмгекчилердин тең укуктарын түзүү жана ишке ашыруу;
  • ар бир мамлекет аймагында иш стажынын мезгили үчүн төлөп берет  (камсыздандыруу төгүмдөрүнүн төлөнгөнүн эске алып);
  •  ар бир мамлекет өз мыйзамдарына ылайык пенсияга укугун аныктайт жана өлчөмүн эсептейт;
  •  пенсияга укугун аныктоо үчүн камсыздандыруу стажын жалпылоо каралган;
  • ЕАЭБ мүчө мамлекеттерде эмгектенгендерди пенсиялык камсыздоо жөнүндө макулдашуу күчүнө киргенден баштап камсыздандыруу төгүмдөрү төлөнгөн мезгил үчүн пенсияларды экспорттоо.

ЕАЭБ мүчө мамлекеттер үчүн Макулдашуунун кабыл алынышынын артыкчылыктары:

  • Эмгек стажын жана пенсиясын жоготпостон ЕАЭБ каалаган мамлекетинде иштөө мүмкүнчүлүгү
  • Аймактардын теңдиги жана пенсияларды экспорттоо
  • Легалдуу ишке орношууга дем берүү

 

ЕАЭБге мүчɵ мамлекеттердин ортосунда эмгекчилердин пенсиялык укуктарын жана активдерин толук кандуу жана тобокелсиз ɵткɵрүп берүү мүмкүнчүлүгү эмгекчилердин ɵзүлɵрү үчүн дагы, ошондой бул ɵлкɵлɵрдүн экономикасынын туруктуу өнүгүшү үчүн да ɵтɵ маанилүү экендигин белгилей кетүү зарыл. Пенсиялардын мобилдүүлүгү жумушчу күчтөрдүн эркин жүрүшүнүн жана макулдашылган пенсиялык социалдык саясаттын ажырагыс бөлүгү болуш керек.

Макулдашуу ЕАЭБге мүчɵ мамлекеттер ратификациялагандан кийин күчүнө кирет. Тагыраак айтканда, бул Макулдашууга кол коюлганга чейин, мисалы,  РФ иштеп жаткан Кыргызстандын жараны россиялык пенсиялык системага чегерүүлөрдү жасап, бирок бул мезгилдер үчүн пенсиялык укуктарга ээ болгон эмес.

Макулдашууга кол коюлгандан кийин эмгекчилердин ЕАЭБге мүчɵ мамлекеттерде иштеген мезгили эсепке алынып, анын пенсиялык стажы эсептелинип баштайт. Алар пенсиялык төлөмдөрүн башка пенсиялык системалардан  ала алышат, анын үстүнө акчалары туруктуу жашаган өлкөгө экспорттолушу мүмкүн. Же болбосо эмгекчинин келишими боюнча ал бул каражаттарды башка өлкөлөрдөн ала алышат. Бул жарандардын социалдык корголушунун бир кыйла жогорку деңгээлине жана адилеттүүлүккө алып келет.

Ар бир ЕАЭБге мүчɵ мамлекет ишке орноштурган өлкөдөгү иштеген мезгилине жана чегерген пенсиялык төгүмдөрүө шайкеш пенсиясынын бир бөлүгүн төлөп берээрин эске алып, эмгекчилер ЕАЭБге мүчɵ мамлекеттердеги иш берүүчүлөр менен эмгек мамилелелерин расмий тариздеши керек, тактап айтканда эмгектик, жарандык-укуктук келишимдерди түзүп, ошону менен пенсиялык укуктарын түзүшү керек. 

 

Түркия

Белгилүү болгондой, 2018-жылдын 9-апрелинде Анкара шаарында Кыргыз Республикасынын Өкмөтү менен Түркия Республикасынын Өкмөтүнүн ортосунда Социалдык камсыздоо жөнүндө келишимге кол коюлган.

Келишим социалдык камсыздоо жаатындагы эки республиканын жарандары үчүн бирдей укуктарды түзүүнү карайт.

Кыргыз Республикасы тараптан аталган Келишимди ратификациялоо жөнүндө мыйзам Кыргыз Республикасынын Президенти тарабынан 2019-жылдын 23-январында кол коюлган.

Ушул тапта бул Келишимди ратификациялоо жөнүндө маалымат Түркия Республикасы тараптан түшкөн эмес.

 

Корея.

Бүгүнкү күндө Кыргыз Республикасынын Социалдык фонду Корея Республикасынын Улуттук пенсиялык фонду менен Корея  Республикасынын Улуттук пенсиялык кызматынын пенсиялык каражаттарды төлөө маселеси боюнча Кыргыз Республикасынын Социалдык фонду менен Корея Республикасынын Улуттук пенсиялык кызматынын (мындан ары - УПК) ортосунда кызматташтык жөнүндө Меморандумдун алкагында кызматташууда. Меморандум Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2015-жылдын 2-декабрында № 579 буйругу менен бекитилген.

Пенсиялык каражаттарын бир жолку төлөмдөр Меморандумга ылайык Корея Республикасынын  Улуттук пенсиялык кызматы тарабынан ишке ашырылат. Корея Республикасынын аймагында иштеген мезгилде Кыргыз Республикасынын жарандары тарабынан түзүлгөн жана Кореянын аймагында алар талап кылбаган пенсиялык топтоолор бир жолку төлөм түрүндө (камсыздандыруу төгүмдөр жана аларды инвестициялоонун натыйжалары боюнча алынган киреше) төлөнүүгө тийиш. Ошондой эле жарандар, эгерде алар Кореяда иштеген жана Кореядан кетип жатканда пенсиялык төлөмдөрүн албаган адамдын мураскорлору болсо бул пенсиялык төлөмдөрдү алууга укуктуу.

 

Сауд Арабиясы.

Кыргыз Республикасынын Президенти С. Ш. Жээнбековдун Сауд Арабиясы Королдугуна расмий визитинин алкагында 2019-жылы 16-декабрда Эр-Рияд шаарында Кыргыз Республикасынын Социалдык фонду менен Сауд Арабиясы Королдугунун Мамлекеттик пенсиялык агенттигинин ортосундагы Пенсиялык камсыздоо чөйрөсүндө кызматташуу жөнүндө Меморандумга кол коюлган.

Меморандумдун алкагында пенсиялык системаны өнүктүрүү; бенефициарлар үчүн пенсияларды жана төгүмдөрдү эсептөө; пенсиялык камсыздоо системасында маалыматтык технологияларды колдонуу; актуардык изилдөөлөр ж.б. сыяктуу маселелер боюнча кызматташуу каралган.

Азыркы кезде анын күчүнө кириши үчүн зарыл болгон ички мамлекеттик жол-жоболор жүргүзүлүүдө.

 

Өзбекстан.

Кыргыз Республикасынын Социалдык фонду жана Өзбекстан Республикасынын бюджеттик эмес Пенсиялык фонду менен социалдык камсыздандыруу жана пенсиялык камсыздоо чөйрөсүндө кызматташуу жөнүндө меморандумга кол коюлган.

Последние новости

Нооруз майрамыңыздар менен!
Нооруз майрамыңыздар менен!

Урматтуу Кыргызстандыктар!   Баардыгыңыздарды – Нооруз майрамы менен...

8-март майрамыңыздар менен!
8-март майрамыңыздар менен!

  Урматуу айымдар !   Сиздерди 8-март Аялдардын эл аралык майрамы...

2020-ж. январь-февраль айыларында пенсия жана жөлөкпулга 7 млрд 895,2 млн сом каржыланды.
2020-ж. январь-февраль айыларында пенсия жана жөлөкпулга 7 млрд 895,2 млн сом каржыланды.

- Бишкек ш.  — 1 млрд 292,4 млн сом - Чуй обл. — 1 млрд 229,5млн сом...

"Ак калпак" майрамыңыздар менен куттуктайбыз!
"Ак калпак" майрамыңыздар менен куттуктайбыз!

"Ак калпак" майрамыңыздар менен куттуктайбыз!

КР Соцфондунун Call-борбору 2020-ж. январь-февраль айларында 8137 кайрылуу кабыл алды
КР Соцфондунун Call-борбору 2020-ж. январь-февраль айларында 8137 кайрылуу кабыл алды

Кыргыз Республикасынын Социалдык фондунун Call-борбору иштеп жатат жана негизги социалдык...

Бишкекте КР Соцфондунун Башкармасынын 2019-жылдагы ишинин жыйынтыгы боюнча кеңейтилген отуруму болуп өттү.
Бишкекте КР Соцфондунун Башкармасынын 2019-жылдагы ишинин жыйынтыгы боюнча кеңейтилген отуруму болуп өттү.

Бишкекте (Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Башкаруу академиясы, дареги: Бишкек ш.,...

Камсыздандырылган адамдын электрондук кабинети.
Камсыздандырылган адамдын электрондук кабинети.

2019-жылдын 1-июлунан тартып «Камсыздандырылган адамдын ɵздүк кабинети» иштеп...

Пенсиянын топтомо бөлүгүн кандай эрте алса болот.
Пенсиянын топтомо бөлүгүн кандай эрте алса болот.

2010-жылдын 1-январынан баштап Кыргыз Республикасынын пенсиялык системасына 2 % өлчөмүндө...

Бишкекте 21-февраль - Эл аралык эне тил күнүнө арналган иш-чара өттү
Бишкекте 21-февраль - Эл аралык эне тил күнүнө арналган иш-чара өттү

Кыргыз Республикасынын Социалдык фонду тарабынан 2020-жылдын 20-февралында “City...

Пенсияларды дайындоонун мөөнөттөрү
Пенсияларды дайындоонун мөөнөттөрү

1. Пенсия камсыздандырылган адам пенсия алуу үчүн кайрылган күндөн тартып дайындалат, бирок ал...

Кыргызстандын Соцфонду менен Өзбекстандын пенсиялык фондунун эксперттери Бишкекте жолугушту
Кыргызстандын Соцфонду менен Өзбекстандын пенсиялык фондунун эксперттери Бишкекте жолугушту

Кыргыз Республикасынын Социалдык фонду менен Өзбекстан Республикасынын Каржы министрлигинин...

2020-ж. январ айына пенсия жана жөлөкпулга 3 млрд 931 млн сом каржыланды
2020-ж. январ айына пенсия жана жөлөкпулга 3 млрд 931 млн сом каржыланды

- Бишкек ш.  — 635,7 млн  сом - Чуй обл. — 609,1 млн сом -...

М. Ирсалиев КР бизнес-Акыйкатчысы Р. Орд-Смитт менен жолугушту
М. Ирсалиев КР бизнес-Акыйкатчысы Р. Орд-Смитт менен жолугушту

2020-жылдын 4 январында Кыргыз Республикасынын Социалдык фондунун төрагасы Медер Ирсалиев...

КР Соцфондунун Call-борбору 2020-ж. январь айында 3994 кайрылуу кабыл алды
КР Соцфондунун Call-борбору 2020-ж. январь айында 3994 кайрылуу кабыл алды

Кыргыз Республикасынын Социалдык фондунун Call-борбору иштеп жатат жана негизги социалдык...

Кыргыз Республикасынын Социалдык фондунун 2020-жылга бюджети жана 2021-2022-жылдарга божомолу
Кыргыз Республикасынын Социалдык фондунун 2020-жылга бюджети жана 2021-2022-жылдарга божомолу

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН МЫЙЗАМЫ Кыргыз Республикасынын Социалдык фондунун 2020-жылга бюджети...

Кыргызстан менен Корея ортосунда пенсиялык камсыздоо чөйрөсүндөгү Меморандум
Кыргызстан менен Корея ортосунда пенсиялык камсыздоо чөйрөсүндөгү Меморандум

Бүгүнкү күндө Кыргыз Республикасынын Социалдык фонду Корея Республикасынын Улуттук пенсиялык...

Социалдык фонддун 2020-жылга карата бюджети бекитилди
Социалдык фонддун 2020-жылга карата бюджети бекитилди

Кыргыз Республикасынын Президенти Сооронбай Жээнбеков «Кыргыз Республикасынын Социалдык...

КР Соцфондунун Call-борбору 2019-ж. 24024 кайрылуу кабыл алды
КР Соцфондунун Call-борбору 2019-ж. 24024 кайрылуу кабыл алды

Кыргыз Республикасынын Социалдык фондунун Call-борбору иштеп жатат жана негизги социалдык...