Юридикалык жактар үчүн тарифтер

«Мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча камсыздандыруу төгүмдөрүнүн тарифтери жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 2-статьясына ылайык юридикалык жактар, алардын өзгөчөлөнгөн кичи бөлүмдөрү (филиалдар жана өкүлчүлүктөр) үчүн камсыздандыруу төгүмдөрүнүн тарифтери төмөндөгүдөй белгиленет:

 (1) кызматкерге (Кыргыз Республикасынын жарандарына, жарандыгы жок адамдарга жана Кыргыз Республикасында туруктуу жашаган чет өлкөлүк жарандарга) эсептелген төлөмдөрдүн бардык түрүнөн 27,25 пайыз өлчөмүндө. Мында иш берүүчү (а) эмгек акы төлөө фондунан кызматкердин пайдасына – 17,25 пайыз чегерип төлөөгө милдеттүү, анын 15 пайызы Пенсиялык фондго, 2 пайызы ММК фондуна, 0,25 пайызы – Эмгекчилердин ден соолугун чыңдоо фондуна жиберилет, (б) кызматкердин төлөмүнөн – 10 пайызды чегерип төлөөгө милдеттүү, алар кызматкердин категориясына жараша бөлүштүрүлөт: жалпы белгиленген куракка чейин 15 жылга жетпеген убакыт калган кызматкерлер, т.а. 1964-жылдын 1-январынан мурда төрөлгөн эркектер жана 1969-жылдын 1-январынан мурда төрөлгөн аялдар үчүн 10 пайыз өлчөмүндө чегерилген жана төлөнгөн камсыздандыруу төгүмдөрүнүн баары Пенсиялык фондго; бул категорияга кирбеген кызматкерлер үчүн – 8 пайыз Пенсиялык фондго, 2 пайыз – Мамлекеттик пенсиялык топтоо фондуна (МПТФ); пенсионер кызматкерлер үчүн 8 пайыз өлчөмүндө тариф белгиленген жана ал толугу менен Пенсиялык фондго (ПФ) которулат.

Кошумча: МПТФ камсыздандыруу төгүмдөрү инвестициялык кирешенин эсебинен пенсиянын камсыздандыруу бөлүгүн көбөйтүүгө багытталат. Пенсиялык куракка чейин 15 жылдан аз убакыт калган адамдар МПТФга төлөмдөрдү которушпайт, анткени эсептөөлөргө ылайык пенсиялык топтоолор 15 жылдан ашык инвестицияланган учурда гана киреше алууга болот.

 «Мамлекеттик пенсиялык социалдык камсыздандыруу жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына жана «Аскер кызматкерлерин пенсия менен камсыз кылуу жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык курагы же майыптыгы боюнча пенсия дайындалган камсыздандырылган адам пенсионер болуп эсептелет.

Мисал. Ишкананада 10 000 сом өлчөмүндө эмгек акы алган адистер иштейт:

А. Мусаев, эрк., туулган жылы 1972-ж. 24-апрели;

Э. Сманова, аял, туулган жылы 1971-ж. 16-августу;

Н. Токочев, эрк., туулган жылы 1963-ж. 15-сентябры;

К. Асанова, аял, туулган жылы 1968-ж. 12-февралы;

Д. Жариков, эрк., туулган жылы 1945-ж. 4-майы, курагы боюнча пенсионер.

Аталган кызматкерлерден камсыздандыруу төгүмдөрү төмөнкүдөй тартипте эсептелет жана кармалат:

А. Мусаев жана Э. Сманова үчүн (пенсиялык куракка чейин 15 жылдан көп):

кызматкердин эмгек акысынан: 10 000*10%= 1000 сом камсыздандыруу төгүмдөрү, фонддор боюнча бөлүштүрүлөт: 800 сом (8%) –  ПФга, 200 сом (2%) – МПТФга;

Кызматкер үчүн эмгек акы төлөө фондунан:

10000*17,25%=1725 сом камсыздандыруу төгүмдөрү, фонддор боюнча бөлүштүрүлөт: 1500 сом (15%) – ПФга, 200 сом (2%) – Милдеттүу медициналык камсыздандыруу фондуна (ММКФ), 25 сом – Эмгекчилердин ден соолугун чыңдоо фондуна (ЭТФ)

Бардыгы: 1 кызматкер үчүн Социалдык фондго 2725 сом (10 000*27,25%) төлөнөт, анын ичинен 2300 сом  ПФга, 200 сом – МПТФга, 200 сом – ММКФга, 25 сом – ЭТФга которулат.

Н.Токочев жана К. Асанова үчүн (Пенсиялык куракка чейин 15 жылдан аз):

кызматкердин эмгек акысынан: 10 000*10%= 1000 сом камсыздандыруу төгүмдөрү, алар толугу менен ПФга которулат;

Кызматкер үчүн эмгек акы төлөө фондунан:

10000*17,25%=1725 сом камсыздандыруу төгүмдөрү, фонддор боюнча бөлүштүрүлөт: 1500 сом (15%) – ПФга, 200 сом (2%) – ММКФга, 25 сом – ЭТФга

Бардыгы: 1 кызматкер үчүн Социалдык фондго 2725 сом төлөнөт (10000*27,25%), анын ичинен 2500 сом ПФга, 200 сом – ММКФга, 25 сом – ЭТФга которулат.

 Д. Жариков үчүн  («Мамлекеттик пенсиялык социалдык камсыздандыруу жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына же «Аскер кызматкерлерин пенсия менен камсыз кылуу жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык курагы боюнча пенсионер)

 кызматкердин эмгек акысынан: 10 000*8%= 800 сом камсыздандыруу төгүмдөрү, алар толугу менен ПФга которулат;

Кызматкер үчүн эмгек акы төлөө фондунан:

10000*17,25%=1725 сом камсыздандыруу төгүмдөрү, фонддор боюнча бөлүштүрүлөт: 1500 сом (15%) – ПФга, 200 сом (2%) – ММКФга, 25 сом –ЭТФга.

Бардыгы: 1 кызматкер үчүн Социалдык фондго 2500 сом төлөнөт (10000*25,25%), анын ичинен 2300 сом ПФга, 200 сом – ММКФга, 25 сом – ЭТФга которулат.

 (2) Эгерде кызматкер I же II топтогу майыптыгы бар ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелген адам болсо (Улуу Ата-Мекендик согуштун майыптарынан жана аларга теңештирилген адамдардан сырткары) тариф чени ага эсептелген төлөмдөрдүн бардык түрүнөн 17,25 пайыз өлчөмүндө белгиленген, анын ичинен 17 пайыз ПФга, 0,25 пайыз – ЭТФга которулат. Мында иш берүүчү (а) эмгек акы төлөө фондунан кызматкердин пайдасына 15,25 пайызды чегерип төлөөо милдеттүү, анын ичинен 15 пайыз ПФга, 0,25 пайыз – ЭТФга которулат, (б) кызматкердин төлөмүнөн – 2 пайыз, ал толугу менен ПФга которулат.

Кошумча: Майыптыгы бар адамдарга «Мамлекеттик пенсиялык социалдык камсыздандыруу жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык майыптыгы боюнча пенсия дайындалат.

Улуу Ата-Мекендик (УАМ) согуштун майыптары жана УАМ согуштун катышуучулары жана аларга теңештирилген адамдар «Согуштун, Куралдуу күчтөрдүн жана ооруктун ардагерлери жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык камсыздандыруу төгүмдөрүн төлөөдөн бошотулат, бирок иш берүүчү белгиленген тариф чени боюнча алар үчүн камсыздандыруу төгүмдөрүн төлөйт.

Мисал. Ишкананада 9 000 сом өлчөмүндө эмгек акы алган адистер иштейт:

Н. Харченко, II –топтогу майыптыгы бар;

О. Рыспаев, УАМ согуштун катышуучусу;

М. Мукаев, Афганистанда аскердик кызмат өтөөдө майыптык алган жана УАМ согуштун майыбына теңештирилген адам.

Аталган кызматкерлерден камсыздандыруу төгүмдөрү төмөнкүдөй тартипте эсептелет жана кармалат:

Н. Харченко үчүн (II топтогу майып):

Н. Харченко үчүн камсыздандыруу төгүмдөрүн эсептөөдө кызматкердин жынысы, курагы маанилүү эмес, бирок майыптык тобу маанилүү, анткени III топтогу майыптыгы бар адамдар тийиштүү категория боюнча кызматкерлер менен бирдей эле камсыздандыруу төгүмдөрүн төлөшөт.

Н. Харченконун эмгек акысынан: 9 000*2%= 180 сом сом камсыздандыруу төгүмдөрү, алар толугу менен ПФга которулат;

Кызматкер үчүн эмгек акы төлөө фондунан:

9000*15,25%=1372,5 сом камсыздандыруу төгүмдөрү, фонддор боюнча бөлүштүрүлөт: 1350 сом (15%) – ПФга, 22,5 (0,25%) сом –ЭТФга.

Бардыгы: 1 кызматкер үчүн Социалдык фондго 1552,5 сом төлөнөт  (9 000*17,25%) анын ичинен 1530 сом ПФга,  22,5 сом – ЭТФга которулат.

О. Рыспаев үчүн (УАМ согуштун катышуучусу):

О. Рыспаевдин эмгек акысынан камсыздандыруу төгүмдөрү кармалбайт;

кызматкер үчүн эмгек акы төлөө фондунан:

9000*17,25%=1552,5 сом камсыздандыруу төгүмдөрү, фонддор боюнча бөлүштүрүлөт: 1350 сом (15%) – ПФга, 180 сом (2%)- ММКФга, 22,5 (0,25%) сом –ЭТФга.

Бардыгы: 1 кызматкер үчүн Социалдык фондго 1552,5 сом төлөнөт  (9 000*17,25%) анын ичинен 1350 сом ПФга, 180 сом (2%)- ММКФга,  22,5 сом – ЭТФга которулат.

М. Мукаев үчүн (УАМ согуштун майыбына теңештирилген адам ):

М. Мукаевдин эмгек акысынан камсыздандыруу төгүмдөрү кармалбайт;

Кызматкер үчүн эмгек акы төлөө фондунан:

9000*15,25%=1372,5 камсыздандыруу төгүмдөрү, фонддор боюнча бөлүштүрүлөт: 1350 сом (15%) – ПФга, 22,5 сома (0,25%) – ЭТФга

Бардыгы: 1 кызматкер үчүн Социалдык фондго 1552,5 сом төлөнөт  (9 000*17,25%) анын ичинен 1530 сом ПФга, 22,5 сом – ЭТФга которулат.

 (3) Эгерде кызматкер Кыргыз Республикасында убактылуу жүргөн же башка малекетте жашаган, бирок Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык түзүлгөн юридикалык жак менен эмгектик мамилелердеги чет өлкөлүк жаран болсо, камсыздандыруу төгүмдөрүнүн тариф чени  ПФ тилектештик бөлүгүнө 3 пайыз өлчөмүндө иш берүүчу үчүн гана белгиленет.

Кошумча: «Чет өлкөлүк граждандардын Кыргыз Республикасындагы укуктук абалы жөнүндө » Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 5-статьясына ылайык эгерде чет өлкөлүк граждандардын жашагандыгы тууралу күбөлүк түрүндөгү калктын укуктарын каттоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдар тарабынан берилген уруксаты болсо, алар Кыргыз Республикасында туруктуу жашай алышат. Кыргыз Республикасында мыйзамдык башка негизде жүргөн чет өлкөлүк граждандар убактылуу келип-кеткендер деп эсептелет.

 Мисал. Ишкана Кыргыз Республикасынын аймагында убактылуу жүргөн Казахстан Республикасынын жараны С. Аканов менен мөөнөттүү эмгек келишимин түздү жана 15 000 сом өлчөмүндө эмгек акы белгиледи. С.Акановго эмгек акы эсептөөдө иш берүүчү Кыргыз Республикасынын Социалдык фондунун ПФ тилектештик бөлүгүнө 450 сом (15 000*3%)  которууга милдеттүү. Мында Казахстандын жараны С. Аканов  Кыргыз Республикасында пенсия алууга укугу жок.

Колдонуу үчүн иш берүүчүлөр жана юридикалык жактардын, алардын өзгөчөлөнгөн кичи бөлүмдөрүнүн (филиалдар жана өкүлчүлүктөрүнүн)  бардык категориядагы кызматкерлери үчүн камсыздандыруу төгүмдөрүнүн тариф чендерин, ошондой эле аларды камсыздандыруу фонддору боюнча бөлүштүрүлүшүн табличкалык вариантта көрсөтөбүз:

Кызматкердин категориясы

Пенсиялык

 фонд (ПФ),  % менен

Милдеттүү медициналык камсыздандыруу фонду (ММКФ), % менен

Эмгекчилердин ден соолугун чындоо фонду (ЭТФ),

 % менен

Мамлекеттик пенсиялык топтоо фонду, (МПТФ),

% менен

Бардыгы,

% менен

Иш берүүчү

Кызмат-кер

Иш берүүчү

Кызмат-кер

Иш берүүчү

Кызмат-кер

Иш берүүчү

Кызмат-кер

Негизги кызматкер,  т.ж.31.12.63-ж. кийин (э)/

68-ж. 31.12.(а)

15

8

2

0

0,25

0

0

2

27,25

Негизги кызматкер,  т.ж. 64-ж. 01.01.чейин (э)/

69-ж. 01.01. (а)

15

10

2

0

0,25

0

0

0

27,25

I, II топтогу майып

15

2

0

0

0,25

0

0

0

17,25

УАМ согуштун

катышуучусу/ майыбы

15

0

2

0

0,25

0

0

0

17,25

 

УАМ согуштун майыбына теңештирилген адам

15

0

2

0

0,25

0

0

0

17,25

КР убактылуу жүргөн чет өлкөлүк жаран

3

0

0

0

0

0

0

0

3

Пенсионер кызматкер

15

8

2

0

0,25

0

0

0

25,25

Пенсионер-КТП кызматкери

15

8

2

0

0,25

0

0

0

25,25