Юридикалык жактардын банкроттуулугу

Төлөөчүнүн өз милдеттенмелери боюнча төлөө мүмкүнчүлүгү жок болсо, Кыргыз Республикасынын Социалдык фонду банкроттуулук процессин демилгелөөгө укуктуу.

Карызкорго банкроттуулук процессин баштоо үчүн карыздын минималдуу өлчөмү

1. Өз милдеттенмелери боюнча төлөө мүмкүнчүлүгү жок карыз тарапка-юридикалык жакка карата банкроттуулук процессин баштоо үчүн карыздын минималдуу өлчөмү бир миң эсептешүү көрсөткүчүнөн ( 100 000 сом) кем болбошу керек.

Негизги түшүнүктөр:

Юpидикалык жак - Кыргыз Республикасынын Гpаждандык кодексинин 83-статьясында каpалган белгилеpи баp, төлөөгө жөндөмсүз деп таанылышы (жаpыяланышы) банкpоттук пpоцесске дуушаp болушу мүмкүн болгон уюм.

Банкроттук процесси (жол-жобосун) козгоо - карыз тараптын банкроттук процессинин (жол-жобо) башталышына алып келиши мүмкүн болгон, ушул Мыйзамда каралган чараларды (мисалы, карыз тарапты банкрот деп табуу жөнүндө сотко арыз берүү) көрүүнү билдирет;

Убактылуу администpатоp - соттун же кредиторлордун чогулушунун кабыл алынган биротоло чечимине чейин (соттон тышкаркы тартипте банкроттук процессинде) карыз тараптын активдерин сактоо үчүн сотко арыз берүүчүнүн арызы боюнча дайындалган администратор;

Карыз тарапты банкрот (кудуретсиздик) деп табуу жөнүндө арыз - карыз тарапка карата сот тартибинде банкроттук процессин козгоо жөнүндө карыз тараптын кредиторунун (кредиторлор) жана ушул Мыйзамда көрсөтүлгөн башка адамдардын бул Мыйзамда белгиленген тартипте сотко берген арызын камтыган кайрылуусу.

Жарашуулар - карыз тараптын милдеттенмени аткарышы жөнүндө карыз тарап менен кредитордун ортосундагы макулдашууну караган банкроттук процессинде колдонулуучу жол-жобо, ал сот тарабынан жактырылгандан кийин башка кредиторлордун аткарышы үчүн милдеттүү болуп саналат.

Банкроттук процессинин башталышы - карыз тарапты банкрот деп табуу (жарыялоо) жөнүндө сот, кредиторлор жыйналышы чечим кабыл алган жана атайын администратор дайындоо менен атайын администрациялоо жол-жобосун жүргүзгөн учур.

Атайын администрациялоо - карыз тарапка карата колдонулуучу банкроттук процессинин жол-жобосу. Карыз - юридикалык жакка карата атайын администрациялоо соттук же соттон тышкаркы тартипте, карыз - жекече ишкерге карата соттук гана тартипте жүргүзүлүшү мүмкүн. Атайын администрациялоонун усулдары юридикалык жакты жоюу же реструктуризациялоо жана жекече ишкердин банкроттугу болуп саналат. Атайын администраторду дайындоону, жоюлуучу көлөмгө киргизилген карыз тараптын активдерин кредиторлордун таламдарындагы үчүнчү жактарга сатууну (ажыратууну) жана юридикалык жакты же жекече ишкердин ээлик кылуу ишмердигин жүргүзүшүн токтотууну карайт.

Атайын администpатоp (жоючу) - ушул Мыйзам менен белгиленген тартипте дайындалган жана каpыз таpапты атайын администpациялоону өткөpүүгө жооптуу администpатоp.

Банкроттук (кудуретсиздик)

Банкроттук (кудуретсиздик) деп карыз тараптын макулдугу менен юридикалык жактын сот тарабынан таанылган же кредиторлордун чогулушу тарабынан жарыяланган төлөөгө жөндөмсүздүгү, башкача айтканда мыйзамда же келишимде белгиленген мөөнөттө толук көлөмдө акчалай милдеттенмелери боюнча өз кредиторлорунун негиздүү талаптарын канааттандырууга жөндөмсүздүгү түшүнүлөт, ага анын өтүмдүү активдерине милдеттенмелерди өзүнө алуудан ашып кетүүнүн натыйжасында бюджетке жана бюджеттен тышкаркы фонддорго милдеттүү төлөмдөрдү камсыз кылууга жөндөмсүздүгү кирет.

Банкроттук процесси деп ушул Мыйзам менен жөнгө салынуучу карыз тараптын кредиторлорунун талаптарын канааттандыруу, карыз, тараптын төлөө жөндөмдүүлүгүн калыбына келтирүү, болбосо анын иш-аракетин токтотуу максатындагы ыйгарым укуктуу органдардын, соттордун, мыйзамда белгиленген тартипте атайын дайындалган администраторлордун, (убактылуу администраторлордун, атайын администраторлордун, консерваторлордун, тышкы башкаруучулардын), кредиторлордун атынан жасалган мамлекеттин иш-аракетти түшүнүлөт. Банкроттук процесси төлөөгө жөндөмсүз карыз тараптын кредиторлорунун талаптарын канааттандыруу каражаты болуп саналат.

 

Кыргыз Республикасынын Граждандык кодексинин 99-статьясына ылайык банкроттуулукта төлөмдөрдүн кезеги

юридикалык жак жоюлганда анын кредиторлорунун талабы төмөндөгүдөй кезекте канааттандырылат:

биринчи кезекте - мыйзамда аныкталган тартипте тийиштүү убктылуу төлөмдөрдү капитализациялоо жолу менен өмүрүнө же ден соолугуна зыян келтирилгендиги үчүн карызкор жоопкерчилик тарткан граждандардын талабы канааттандырылат;

экинчи кезекте - эмгек келишими (контракт) боюнча иштеген адамдарга эс алуу күндөрү үчүн жана социалдык пособиелерди төлөп берүү жана эмгек акы төлөп берүү боюнча эсептешүүлөр үч айдан ашпаган мезгил үчүн, жана милдеттүү мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча төлөмдөрдүн негизги суммалары боюнча жүргүзүлөт;

үчүнчү кезекте - кредиторлордун күрөө менен камсыз кылынбаган алар боюнча пайыздары жана негизги суммалары боюнча талаптар канааттандырылат. Мында, бул кезектин башка кредиторлорунун талаптарына карабастан, адегенде аффилирленбеген жеке жактардын - банктардын аманатчыларынын талаптары, андан кийин аффилирленген жеке жактардын - банктардын талаптары канааттандырылат;

төртүнчү кезекте милдеттүү мамлекеттик социалдык камсыздандыруу боюнча төлөмдөрдүн негизги суммаларын кошпогондо, бюджетке жана бюджеттен тышкаркы фондуларга милдеттүү төлөмдөрдүн негизги суммалары боюнча эсептешүүлөр жүргүзүлөт;

бешинчи кезекте - бюджетке жана бюджеттен тышкаркы фондуларга милдеттүү төлөмдөрдүн негизги суммалары боюнча үчүнчү жана төртүнчү кезектеги кредиторлордун неустойканы (пеня жана штрафтар) төлөп берүү боюнча талаптары канааттандырылат.